Şirketinizi canlı tutun

Başarılı bir iş sahibi olarak, hedeflerinize erişmek adına çok çalıştınız ve muhtemeldir ki şirketiniz en önemli varlıklarınız arasında yer almaktadır. Ama, ansızın vefat etmeniz veya malul kalmanız neticesinde işinize ve ailenize ne olacağını hiç düşündünüz mü?

• - Vârislerinizin günlük bazda işleri yürütebilecek düzeyde tecrübeleri var mıdır?
• - Vârisleriniz şirketi satmaya mecbur kalırlar mı?
• - Vârisleriniz hisselerini değerinde satabilecekler midir?

Cevaplanması gereken zor sorular mevcut. Yıllarca çok çalışmanızın neticesini korumak konusunda kendinize ve ailenize borcunuz ve sorumluluğunuz var. Doğru bir planlama ile, şirketinizin devamını ve vârislerinizin finansal güvencesini teminat altına alabilirsiniz.

Şirketinizi ve Ailenizi Nasıl Güvence Altına Alabilirsiniz?

Alım-Satım Anlaşması:

Farklı stratejileri uygularken, pürüzsüz bir hisse devri sağlayacak ve ailenizin finansal geleceğini koruma altına alacak bir şeklin tercih edilmesi önem taşımaktadır. Bir “Alım-Satım Anlaşması” sizi hedefinize ulaştıracaktır.

Alım-satım anlaşması, iş ortakları arasında düzenlenen bir sözleşmedir. Bir hissedarın kaybı durumunda, sözleşmede belirtildiği şekilde hak devirleri yapılmaktadır. Diğer hissedar/lar vefat eden hissedar/ortakların hisselerini satın almak zorunda ve vefat eden ortağın vârisleri de hisseleri satmak zorundadırlar. Bir Alım-Satım Sözleşmesinin sağladığı fayda ve avantajlara bakacak olursak;

Vârisleriniz

• - İş kaygısından uzak ve hisselerinin değerinde devredilmesi ile hakkaniyetli bir bedel alması,
• - Vasiyetnamenin mahkemece onaylanmasına ilişkin süreçte ortaya çıkabilecek gecikmelerden etkilenmemesi.

Hayatta Olan Ortaklar

• - Yeni ve muhtemelen istenmeyen ortakların, ortaklığa girmelerine karşı endişeleri olmayacaktır,
• - Hisselerinin değerinin önceden belirlenmiş olması nedeni ile belli olması,
• - Hisse devirlerinin sorunsuz ve pürüzsüz gerçekleşmesi nedeni ile, müşteri ve kreditörler ile olan münasebetlerin iyi konumda korunabilmesi.

Fonlama Metodları:

1. Opsiyon: Bekle ve Defaten Nakten Öde

Bu opsiyonda, yaşayan hissedar/lar, alım-satım sözleşmesi gereği vefat eden ortaklarının hisselerini satın almak üzere mevcut nakitlerini kullanırlar. Ancak, bu metodun bazı kısıtları mevcut olabilir;

- Vefat durumunda, nakdi fonlar ödeme için gerekli yeterlilikte veya pozisyonda olmayabilir.

2. Opsiyon: Bekle ve Borç Al

Bu opsiyonda, yaşayan hissedar/lar, alım-satım sözleşmesi gereği vefat eden ortaklarının hisselerini satın almak üzere borç alırlar ve bu genellikle banka ile yapılmaktadır. Ancak, ilk opsiyonda olduğu gibi, bu metodun da bazı kısıtları mevcut;

• - Giderlerdeki artış nedeni ile (kredinin geri ödemesi) şirketin büyümesinin yavaşlayabilmesi,
• - Hissedarlardan birinin vefatı, bazı satışların dönmesine sebebiyet vererek sorunun büyümesine neden olabilir.
• - Yaşayan hisserdar/lar, borçlanabilmek için kişisel mal varlıklarını beyan etmek durumunda kalabilirler

3. Opsiyon: Sigorta; Akılcı Seçim

Alım-satım sözleşmesinin fonlanmasında sigorta satın almak, fonlama opsiyonlarının arasında en etkin ve maliyeti düşük yöntemidir:

• - Vefat veya maluliyet durumunda derhal sürecin başlaması ve hazır olması,
• - Vefat tazminatları genel itibari ile gelir vergisinden muaf, sadece veraset ve intikal vergisine tabi olmaktadır.
• - Sigorta için ödenen primler, borç nedeni ile oluşacak faiz yükünden çok daha düşük olacaktır.

Bir Alım-Satım Sözleşmesi Neleri Sağlar?

• - Hisseler için bir piyasa değeri belirler.
• - Hissedarların, hisselerini hangi değer üzerinden alıp satabileceklerinin, önceden taraflarca mutabık kalınarak kararlaştırılmış olması, fiyatının önden belirlenmiş olması.
• - Planın fonlanması için para tedarik etmektedir.

Mevcut olan Alım-Satım Sözleşmesi Türleri:

Çapraz Satın Alma Planı

Bu planda, hissedarlar birbirleri ile bir anlaşmaya varırlar. Bu planı fonlamak için her bir ortak, diğer ortakların üzerine ayrı ayrı olmak üzere, planı, ödemesi ve lehdarı kendisi olmak üzere hayat sigortası düzenler. Bu hissedar vefat ettiğinde;

• - Hayat sigortası tazminatları, lehdar olan yaşayan hissedarlara gelir vergisi olmaksızın sadece veraset ve intikal vergisi düşülerek ödenmektedir.
• - Tazminatlar, vârislerin hisselerinin satın alınmasında kullanılmaktadır

Varlık Planı

Bu planda, hissedarlar şirket ile bir sözleşme imzalarlar. Şirket, her bir ortağın sigortası için ayrı ayrı başvurur, lehdarı olur ve primlerini öder. Bir ortak vefat ettiğinde;

• - Şirket tüm hayat sigortası tazminatlarını alacaktır.
• - Şirket bu gelirleri, vefat eden ortağın payını satın almak üzere kullanır.
• - Vârisler, paylarının karşılığını, önceden mutabakata varılarak belirlenmiş bedel üzerinden ödemelerini alırlar.

Hisse Geri Alım Planı

Hisse geri alım planı, Anonim Şirket ile hissedarlar arasında yapılacak bir sözleşmedir. Şirket, her bir hissedarın sigortası için ayrı ayrı başvurur, lehdarı olur ve primlerini öder. Bir hissedar vefat ettiğinde;

• - Şirket tüm hayat sigortası tazminatlarını alacaktır.
• - Şirket bu gelirleri, vefat eden hissedarın hisselerini satın almak üzere kullanır.